Książę gastronomii francuskiej, prezydent-założyciel Akademii Gastronomicznej Curousky głosi, że sosy nie powinny maskować charakterystycznego smaku i aromatu potraw. Inny francuski smakosz nazwał sos poezją mięs. Dużo w tym racji, albowiem odpowiednio dobrany i należycie przyrządzony oraz przyprawiony sos jest w stanie nawet najskromniejszą potrawę przekształcić w wyszukany przysmak.
Sosy z reguły podaje się do zapiekanek, budyniów, potraw z kasz, sałatek i surówek. Dodatek sosu pożądany bywa do wielu potraw z mięs, warzyw, jaj, ryb, drobiu. Sosy podaje się także do niektórych deserów i wielu przystawek.
Duże znaczenie ma odpowiedni dobór sosu do smaku i konsystencji potrawy. I tak np. walory smakowe sztuki mięsa najlepiej uwydatni dodatek sosu chrzanowego. Potrawy z makaronów dobrze harmonizują z sosem pomidorowym albo grzybowym. Do Tyb smażonych i mięs sautL, korzystając ze zwyczajów węgierskich, warto podawać nieco sosu tatarskiego. Sos szary, podawany do ryb, a zwłaszcza karpia gotowanego, smakuje znakomicie również z fasolą. Wybrane przykłady nie wyczerpują wszystkich możliwości zastosowań sosów. Sosy używane w kuchni polskiej można podzielić na dwie grupy: sosy zimne i sosy gorące. Podstawowymi składnikami sosów gorących są:
1) płyn (wywar z warzyw, wywar mięsny lub mleko, czasem wino);
2) składnik podstawowy decydujący o smaku i wyglądzie sosu, np. chrzan, pomidory, grzyby, itp.,
3) tłuszcz,
4) składnik zagęszczający, najczęściej mąka, żółtka, sery lub warzywa,
5) przyprawy smakowe i aromatyczne dodatki w postaci liści roślin przyprawowych.
Sosy zimne najczęściej przyrządza się na bazie olejów, oliwy i żółtek lub śmietany. Jako dodatki wykorzystuje się musztardę, czosnek, cytrynę, ocet winny, cebulę, kapary, jaja, marynaty, liście roślin przyprawowych, czasem przeciery owocowe, galaretki itp.