Zgodnie z przyjętym zwyczajem, desery są potrawami podawanymi na zakończenie podstawowego posiłku — najczęściej obiadu, czasem kolacji. Mogą także być podawane, zwłaszcza dzieciom, na podwieczorek. Polska sztuka kulinarna szczyci się bogactwem przepisów przyrządzania deserów. Przepisy te można podzielić na dwie podstawowe grupy:
1) desery podawane na zimno,
2) desery podawane na gorąco.
Szeroki wybór surowców i różnorodność stosowanych technik przyrządzania upoważnia do wyodrębnienia co najmniej 13 grup (typów) deserów.
Są to:
— surówki i sałatki owocowe,
— kompoty,
— owoce podawane w sosach,
— kisiele owocowe i mleczne,
— galaretki,
— musy i owoce pieczone,
— kremy,
— suflety,
— mleczka,
— budynie,
— zapiekanki,
— ciasto smażone i omlety,
— lody.
W zaproponowanej systematyce celowo pominięto wypieki oraz nektary i inne napoje owocowe, które również można podawać na deser.
Nauka prawidłowego żywienia największą wagę przywiązuje do deserów owocowych, a zwłaszcza do podawania na deser surowych owoców. Zwraca się przy tym uwagę na konieczność ograniczenia dziennej normy cukru do niezbędnego minimum określonego w normach żywienia. Nie znaczy to, abyśmy mieli rezygnować z deserów. Dla większości dorosłych deser nie stanowi najatrakcyjniejszej części posiłku. Dla dzieci natomiast jest jego ukoronowaniem. Niejeden maluch skuszony perspektywą galaretki czy mleczka zjada bez oporu nawet mniej lubiane potrawy obiadowe. Osoby dojrzałe, a zwłaszcza mające skłonność do tycia, powinny zrezygnować z deserów. Potrawy te bowiem niemal z reguły są wysokokaloryczne, a tym samym sprzyjają odkładaniu się tkanki tłuszczowej. Deser przynosi pożytek wówczas, gdy będzie prawidłowo przyrządzony i odpowiednio wkomponowany w zestaw posiłków.
W każdym przypadku deser powinien być tak zaplanowany, aby w jego składzie znalazły się takie produkty, jakie nie zostały uwzględnione w pozostałych potrawach obiadu czy kolacji. W ten sposób bowiem będą pożytecznym uzupełnieniem wartości odżywczej posiłku. Dlatego po obiedzie czy kolacji, mającej niewielką ilość białka pełnowartościowego, odpowiedni będzie deser zawierający mleko, kefir, jogurt, twaróg lub jaja. Natomiast deser owocowy powinien wieńczyć posiłek, w którym zaplanowano niewielką ilość warzyw.
A oto kilka przykładów: posiłek, w którym podano np. kaszę lub kluski (jako dodatek do zupy, względnie drugiego dania), nie powinien się kończyć deserem z naleśników, kaszy czy ciasta. Nieodpowiedni będzie deser mleczny czy serowy wówczas, gdy w skład zestawu obiadowego wchodzi zupa lub sos przyrządzony na mleku. Posiłki, w których przeważają potrawy o smaku łagodnym, powinien wieńczyć deser o zdecydowanie kwaśnym smaku. .Nieobojętną sprawą jest także dobór zabarwienia deseru. Powinien bowiem kontrastować barwą z kolorem pozostałych potraw.